Rogier Van der Weyden - La Vierge à l’enfant

(Doornik, 1399/1400 - Brussel, 1464)
Jef van der Veken ( Antwerpen, 1872 - Elsene, 1964)

De Maagd met het Kind (Madonna van het tweeluik van Jean Gros, tegenhanger van het Portret van Jean Gros dat wordt bewaard in het Art Institute of Chicago), ca.  1460–1464

Olie op hout, hyperrestauratie door Jef Van der Veken (jaren 1920), voormalige collectie Renders (Brugge), in bewaring gegeven door de Staat als oorlogsschade – 1951.

38,7 cm x 28,5 cm

Rogier Van der Weyden - La Vierge à l’enfant

Rogier Van der Weyden was afkomstig uit Doornik en een van de meest invloedrijke kunstenaars van zijn tijd. Hij staat erom bekend dat hij aan het einde van de Middeleeuwen een emotionele geladenheid aan religieuze scènes gaf. Hij streefde naar een humanisering van zijn onderwerpen met grote technische perfectie in de weergave van details en materialen.

In dit devotiewerk wordt de goddelijke aard van de figuren duidelijk gemaakt door de gouden stralen die, als een aureool, de personages omringen. De Doornikse meester kiest er echter voor om het moment waarop Jezus borstvoeding krijgt af te beelden, op een natuurlijke en tedere manier. Zo benadrukt hij vooral de rol van Maria als moeder. De band tussen moeder en kind wordt bovendien gesymboliseerd door de twee witte stoffen : de doorzichtige sluier van Maria die over haar ontblote borst valt, en het doek waarin zij het kind draagt.

Achter dit werk schuilt ook een opmerkelijk verhaal. Aan het begin van de 20e eeuw kwam het in handen van de beroemde restaurator en meestervervalser Jef Van der Veken. Die was gefascineerd door de Vlaamse Primitieven en voerde een ingrijpende en overdreven restauratie uit, waarbij hij zelfs valse craquelures aanbracht om het er oud te doen uitzien. Het werk werd in 1941 verkocht aan de maarschalk van de Nazi’‘s, Hermann Göring. Het werd door de geallieerden teruggevonden in Berchtesgaden (Duitsland) en in 1946 teruggegeven aan de Belgische staat. Sinds 1951 bevindt het zich in bewaring in Doornik als oorlogsschade.

Link naar het tweede paneel van het diptiek dat deel uitmaakt van de collectie van het Art Institute van Chicago.